Συνεργείο Οχημάτων Υψηλής Τάσης: Προϋποθέσεις, Άδεια και Τεχνικός Φάκελος

1. Νομοθετικό πλαίσιο

Η λειτουργία συνεργείων που εκτελούν εργασίες επισκευής και συντήρησης σε οχήματα υψηλής τάσης στηρίζεται κυρίως στην Υ.Α. 194135/2021 (ΦΕΚ Β’ 3407/2021), η οποία καθορίζει τους ειδικούς όρους λειτουργίας των συνεργείων αυτών.

Συμπληρωματικά εφαρμόζονται:

• ο ν. 4710/2020 για την ηλεκτροκίνηση,
• το π.δ. 78/1988 για το γενικό πλαίσιο ίδρυσης και λειτουργίας συνεργείων,
• ο ν. 1575/1985 για τις προϋποθέσεις άσκησης επαγγέλματος τεχνίτη αυτοκινήτων,
• η ειδική νεότερη ρύθμιση για τους τεχνίτες οχημάτων υψηλής τάσης.

2. Τι θεωρείται όχημα υψηλής τάσης

Ως «υψηλή τάση» νοείται τάση λειτουργίας κυκλώματος:

• άνω των 60 V και έως 1500 V για συνεχές ρεύμα (DC),
• άνω των 30 V και έως 1000 V για εναλλασσόμενο ρεύμα (AC RMS).

Στην έννοια αυτή εμπίπτουν:

• αμιγώς ηλεκτροκίνητα οχήματα (BEV),
• ηλεκτροκίνητα με μονάδα επέκτασης αυτονομίας (E-REV),
• υβριδικά οχήματα (HEV),
• επαναφορτιζόμενα υβριδικά οχήματα (PHEV).

3. Κτιριακές προϋποθέσεις και χωροθέτηση

Το συνεργείο οχημάτων υψηλής τάσης μπορεί να λειτουργεί:

• είτε ως αυτοτελής εγκατάσταση,
• είτε εντός ήδη λειτουργούντος συμβατικού συνεργείου,

αρκεί να πληρούνται οι ειδικοί όροι ασφαλείας.

Κύριος χώρος επισκευής και συντήρησης

Απαιτείται κύριος χώρος επισκευής με ελάχιστη ωφέλιμη επιφάνεια 24 τ.μ..

Ο χώρος αυτός πρέπει να διαθέτει:

• σκληρό και αντιολισθητικό δάπεδο,
• σταθερή σήμανση με κίτρινη διαγράμμιση ή αντίστοιχη οριοθέτηση,
• μέτρα αποκλεισμού πρόσβασης τρίτων,
• πινακίδες απαγόρευσης εισόδου σε μη έχοντες εργασία.

Χώρος αναμονής και ελέγχου

Απαιτείται ειδικός χώρος για τον αρχικό έλεγχο του οχήματος και της κατάστασης της μπαταρίας πριν την είσοδό του στον κύριο χώρο εργασίας.

Ο χώρος αυτός πρέπει να είναι οριοθετημένος και να έχει ελάχιστη επιφάνεια 32,20 τ.μ., με ενδεικτικές ελάχιστες διαστάσεις 7,00 μ. x 4,60 μ..

Ειδικός χώρος εναπόθεσης, επισκευής ή φύλαξης μπαταρίας

Απαιτείται ξεχωριστός, περιμετρικά κλειστός χώρος ελάχιστης επιφάνειας 15 τ.μ. για την εναπόθεση, επισκευή ή φύλαξη μπαταριών.

Ο χώρος αυτός πρέπει να διαθέτει:

• θύρα πλάτους τουλάχιστον 2 μ.,
• δυνατότητα ασφάλισης,
• επαρκή εξαερισμό,
• σαφή απομόνωση από τις λοιπές δραστηριότητες του συνεργείου.

Ελάχιστη συνολική επιφάνεια

Αν η εγκατάσταση λειτουργεί αποκλειστικά ως συνεργείο οχημάτων υψηλής τάσης, η ελάχιστη ωφέλιμη επιφάνεια είναι 40 τ.μ., χωρίς να υπολογίζονται οι βοηθητικοί χώροι.

4. Περιορισμοί και βασικοί κανόνες ασφαλείας

Δεν επιτρέπεται συνύπαρξη με φανοποιείο στον ίδιο ακριβώς χώρο, εκτός αν υπάρχει σαφής διαχωρισμός και τηρείται ελάχιστη απόσταση ασφαλείας 3 μέτρων.

Επίσης, δεν επιτρέπονται εργασίες φανοποιείας, συγκολλήσεων ή βαφής σε φούρνο όταν το σύστημα υψηλής τάσης είναι ενεργό.

5. Απαιτούμενο προσωπικό

Το συνεργείο πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον έναν τεχνίτη οχημάτων υψηλής τάσης Κατηγορίας 2, ο οποίος είναι υπεύθυνος για την ορθή εκτέλεση των εργασιών και για την τήρηση των κανόνων ασφαλείας.

Ρόλος τεχνίτη Κατηγορίας 2

Ο τεχνίτης Κατηγορίας 2:

• παραλαμβάνει το όχημα,
• ελέγχει τη θερμοκρασία των συσσωρευτών με φορητή θερμική κάμερα,
• κρίνει αν το όχημα ή η μπαταρία μπορεί να εισέλθει στον χώρο εργασίας,
• επιβλέπει τον τεχνίτη Κατηγορίας 1,
• χειρίζεται κρίσιμες μπαταρίες.

Ρόλος τεχνίτη Κατηγορίας 1

Ο τεχνίτης Κατηγορίας 1 μπορεί να εκτελεί εργασίες μόνο υπό τις οδηγίες και την εποπτεία τεχνίτη Κατηγορίας 2.

6. Διαδικασία λειτουργίας του συνεργείου

Σήμερα, για τα συνεργεία επισκευής και συντήρησης οχημάτων, η έναρξη λειτουργίας ακολουθεί το καθεστώς της γνωστοποίησης λειτουργίας.

Αυτό σημαίνει ότι:

• δεν ακολουθείται πλέον η παλαιά λογική υποβολής πλήρους φακέλου για έκδοση βεβαίωσης λειτουργίας πριν από την έναρξη,
• ο φορέας προχωρά σε γνωστοποίηση,
• τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και ο τεχνικός φάκελος τηρούνται στον χώρο και είναι διαθέσιμα για έλεγχο.

Για συνεργείο οχημάτων υψηλής τάσης, πέρα από τα γενικά δικαιολογητικά του συνεργείου, πρέπει να υπάρχουν και τα ειδικά στοιχεία που αποδεικνύουν ότι πληρούνται οι όροι της Υ.Α. 194135/2021.

7. Τι πρέπει να περιλαμβάνει ο τεχνικός φάκελος

Ο τεχνικός φάκελος πρέπει να είναι επαρκώς αναλυτικός και να αποδεικνύει ότι οι εργασίες σε οχήματα υψηλής τάσης θα εκτελούνται με ασφάλεια και σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.

7.1. Γενικά δικαιολογητικά λειτουργίας

Στον φάκελο του συνεργείου πρέπει να τηρούνται τα γενικά δικαιολογητικά που απαιτούνται για τη νόμιμη λειτουργία συνεργείου, σύμφωνα με το π.δ. 78/1988 και το ισχύον πλαίσιο γνωστοποίησης.

Ενδεικτικά, πρέπει να υπάρχουν:

• αποδεικτικό γνωστοποίησης λειτουργίας,
• στοιχεία έναρξης δραστηριότητας,
• στοιχεία νομιμότητας του χώρου,
• σχέδια κατόψεων,
• στοιχεία πυροπροστασίας όπου απαιτούνται,
• στοιχεία υπεύθυνου τεχνίτη,
• τυχόν λοιπές εγκρίσεις που απαιτούνται για τη συγκεκριμένη εγκατάσταση.

7.2. Ειδικός τεχνικός φάκελος για οχήματα υψηλής τάσης

Στον ειδικό τεχνικό φάκελο για το συνεργείο υψηλής τάσης πρέπει να περιλαμβάνονται τουλάχιστον τα εξής:

• τεχνική περιγραφή της δραστηριότητας,
• αναφορά στις κατηγορίες οχημάτων υψηλής τάσης που θα εξυπηρετούνται,
• πλήρης κάτοψη του συνεργείου,
• αποτύπωση του κύριου χώρου επισκευής και συντήρησης,
• αποτύπωση του χώρου αναμονής και ελέγχου,
• αποτύπωση του ειδικού χώρου μπαταρίας,
• ακριβείς διαστάσεις όλων των παραπάνω χώρων,
• τεκμηρίωση σήμανσης, διαγράμμισης και αποκλεισμού πρόσβασης,
• τεχνική τεκμηρίωση του εξαερισμού του χώρου μπαταρίας,
• κατάσταση του ειδικού εξοπλισμού συνεργείου υψηλής τάσης,
• κατάσταση των μέσων ατομικής προστασίας,
• στοιχεία του υπεύθυνου τεχνίτη Κατηγορίας 2,
• στοιχεία τυχόν τεχνίτη Κατηγορίας 1,
• στοιχεία καταχώρισης στο Ψηφιακό Μητρώο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.

7.3. Σχέδια και κατόψεις

Τα σχέδια του φακέλου πρέπει να δείχνουν με σαφήνεια:

• τη θέση του χώρου αναμονής και ελέγχου,
• τη θέση του κύριου χώρου επισκευής,
• τη θέση του ειδικού χώρου μπαταρίας,
• τις προσβάσεις,
• τις ζώνες ασφαλείας,
• τη σήμανση των χώρων,
• τα σημεία τοποθέτησης εξοπλισμού ασφαλείας,
• τη διάταξη εξαερισμού του χώρου μπαταρίας.

7.4. Ειδικές μελέτες και τεχνικές τεκμηριώσεις

Ανάλογα με την περίπτωση, ο φάκελος πρέπει να περιλαμβάνει:

• τεχνική περιγραφή μέτρων ασφαλείας,
• τεχνική τεκμηρίωση του συστήματος εξαερισμού του χώρου μπαταρίας,
• τεκμηρίωση πυροπροστασίας όπου απαιτείται,
• τεκμηρίωση της ασφαλούς κυκλοφορίας οχημάτων και προσωπικού εντός του συνεργείου,
• τεκμηρίωση των χώρων αποκλεισμού και απομόνωσης.

7.5. Τεκμηρίωση εξοπλισμού

Πρέπει να καταγράφεται αναλυτικά ο εξοπλισμός που διαθέτει το συνεργείο, όπως:

• όργανα μέτρησης κατάλληλα για υψηλή τάση,
• διαγνωστικός εξοπλισμός,
• μέσα ελέγχου διαρροής,
• ειδικά μονωμένα εργαλεία,
• εξοπλισμός για χειρισμό ή αφαίρεση μπαταριών,
• φορητή θερμική κάμερα.

7.6. Τεκμηρίωση μέσων ατομικής προστασίας

Πρέπει να υπάρχει σαφής καταγραφή των μέσων ατομικής προστασίας, όπως:

• ειδικά γάντια,
• προστασία προσώπου,
• κατάλληλα υποδήματα ασφαλείας,
• προστατευτικός ρουχισμός,
• κάθε άλλο ειδικό μέσο που απαιτείται για εργασίες υψηλής τάσης.

8. Εναλλακτικές λύσεις που πρέπει να τεκμηριώνονται

Σε ορισμένες περιπτώσεις η επιχείρηση πρέπει να τεκμηριώνει ειδικά πώς καλύπτει απαιτήσεις που δεν ικανοποιούνται με μόνιμο εσωτερικό χώρο.

Για παράδειγμα, όταν δεν υπάρχει ειδικός χώρος για μπαταρίες ή ειδικός χώρος αναμονής και ελέγχου, η τεχνική τεκμηρίωση και οι σχετικές συμβάσεις με τρίτους πρέπει να είναι σαφείς και να αποδεικνύουν ότι η διαχείριση των κρίσιμων περιστατικών γίνεται με ασφαλή και ελεγχόμενο τρόπο.

Η νόμιμη λειτουργία συνεργείου οχημάτων υψηλής τάσης δεν εξαντλείται σε μία απλή διοικητική πράξη. Απαιτεί σωστή οργάνωση του χώρου, κατάλληλο προσωπικό, ειδικό εξοπλισμό, μέτρα ασφάλειας και πλήρη τεχνικό φάκελο.

Στην πράξη, το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο η γνωστοποίηση λειτουργίας, αλλά η δυνατότητα της επιχείρησης να αποδείξει ανά πάσα στιγμή, μέσα από τον τεχνικό της φάκελο, ότι πληροί όλες τις τεχνικές και λειτουργικές προϋποθέσεις για ασφαλή εργασία σε οχήματα υψηλής τάσης.